नवी दिल्ली,(हिंंदवार्ता न्यूज डेस्क): भारतीय राजकारणाच्या नकाशावर पश्चिम बंगाल हे राज्य नेहमीच संघर्षाचे केंद्र राहिले आहे. मात्र, ५ मे २०२६ रोजी जे चित्र समोर येत आहे, ते लोकशाहीच्या उत्सवापेक्षा ‘राजकीय युद्धा’ची साक्ष देत आहे. काल जाहीर झालेल्या ऐतिहासिक निकालानंतर, जिथे भाजपने ममता बॅनर्जींच्या अभेद्य किल्ल्याला सुरुंग लावत बहुमताचा आकडा पार केला, तिथे आज विजयाचा जल्लोष कमी आणि हिंसाचाराचा धूर जास्त पाहायला मिळत आहे.
काल संध्याकाळपर्यंत पश्चिम बंगालच्या कानाकोपऱ्यातून जे कल समोर आले, त्यांनी राजकीय विश्लेषकांचे सर्व अंदाज मोडीत काढले. ममता बॅनर्जी यांच्या ‘मा-माती-मानुष’ या घोषणेला शह देत भाजपने ‘गंगोत्री ते गंगासागर’ अशा विजयाची घोषणा केली. तब्बल दशकानुशतके डाव्यांचा आणि नंतर तृणमूलचा बालेकिल्ला राहिलेल्या बंगालमध्ये भाजपने मिळवलेले हे यश केवळ एका निवडणुकीचा विजय नसून ते एका मोठ्या विचारधारेच्या परिवर्तनाचे संकेत मानले जात आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिल्लीतील भाजप मुख्यालयातून कार्यकर्त्यांना संबोधित करताना या विजयाचे महत्त्व अधोरेखित केले. “हा विजय बंगालच्या अस्मितेचा आणि विकासाचा विजय आहे. आम्ही बंगालला पुन्हा एकदा सोन्याचा बंगाल बनवू,” असे आश्वासन त्यांनी दिले. मात्र, हा विजयोत्सव शांततेत पार पडेल, अशी आशा फोल ठरली आहे.
हिंसाचाराचे तांडव: रक्ताळलेले राजकारण
निकालाची अधिकृत घोषणा झाल्यानंतर अवघ्या काही तासांतच बंगालच्या ग्रामीण भागात आणि कोलकाता शहराच्या काही उपनगरांमध्ये हिंसाचाराला सुरुवात झाली. ममता बॅनर्जी यांनी आज सकाळी पत्रकार परिषद घेत खळबळजनक आरोप केले आहेत. “आमच्या कार्यकर्त्यांना घरातून ओढून काढले जात आहे. तृणमूल काँग्रेसच्या (TMC) कार्यालयांची जाळपोळ केली जात असून पोलीस मूकदर्शक बनून पाहत आहेत,” असे त्या म्हणाल्या. दक्षिण २४ परगणा आणि पूर्व मेदिनीपूर या भागातून गंभीर हाणामारीच्या बातम्या येत आहेत. अनेक ठिकाणी बॉम्बस्फोट आणि जाळपोळीच्या घटनांमुळे सामान्य जनतेत दहशतीचे वातावरण आहे. भाजप कार्यकर्त्यांचा दावा आहे की, अनेक ठिकाणी तृणमूलचे कार्यकर्ते ‘रिटॅलिएशन’ म्हणून भाजपच्या विजया मिरवणुकांवर हल्ले करत आहेत.
ममता बॅनर्जींचे ‘निवडणूक आयोगा’वर शरसंधान
या पराभवानंतर ममता बॅनर्जी प्रचंड आक्रमक झाल्या आहेत. त्यांनी हा पराभव स्वीकारण्यास नकार देत थेट यंत्रणांवरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. हा लोकशाहीचा विजय नाही, तर हा ‘मॅनेज केलेला’ निकाल आहे. निवडणूक आयोगाच्या मदतीने भाजपने मतपेट्यांशी खेळ केला आहे. केंद्रीय सुरक्षा दलांनी मतदारांना धमकावले आणि निकाल फिरवला, असा गंभीर आरोप ममता दीदींनी केला आहे. नव्हेतर या निकालाच्या विरोधात न्यायालयात जाण्याचे संकेत दिले आहेत. तसेच, त्यांनी आपल्या कार्यकर्त्यांना शांत राहण्याचे आवाहन करतानाच, लढाई अजून संपलेली नाही, असा गर्भित इशाराही दिला आहे.
दिल्लीत दिवाळी: मोदींचा ‘गंगोत्री ते गंगासागर’ नारा
दुसरीकडे, राजधानी दिल्लीत मात्र वातावरण पूर्णपणे वेगळे आहे. पंतप्रधान मोदी आणि अमित शहा यांच्या नेतृत्वात भाजपने बंगाल विजयाचा मोठा उत्सव साजरा केला. पंतप्रधानांनी आपल्या भाषणात म्हटले की, बंगालने आज घाणेरड्या राजकारणाचे ओझे झुगारून दिले आहे. आज संपूर्ण देश पाहतोय की, जिथे जिथे अन्याय होतो, तिथे जनता परिवर्तनाचा मार्ग निवडते. गंगोत्रीपासून सुरू झालेली विकासाची गंगा आज गंगासागरापर्यंत पोहोचली आहे. या विजयामुळे भाजपची ईशान्य आणि पूर्व भारतातील पकड अधिक घट्ट झाली आहे, ज्यामुळे आगामी लोकसभा निवडणुकीच्या समीकरणामध्ये भाजपला मोठी आघाडी मिळताना दिसत आहे.
प्रशासकीय हतबलता आणि भविष्यातील आव्हाने
बंगालमधील कायदा आणि सुव्यवस्था सध्या रामभरोसे असल्याचे चित्र आहे. राज्यपाल महोदयांनी तातडीने मुख्य सचिवांना पाचारण केले असून राज्यातील परिस्थितीचा अहवाल मागवला आहे. केंद्रीय गृहमंत्रालयाने बंगालमधील स्थितीवर बारीक लक्ष ठेवले असून गरजेनुसार अतिरिक्त निमलष्करी दले तैनात करण्याचे आदेश दिले आहेत. राजकीय विश्लेषकांच्या मते हा निकाल केवळ सत्तेचा बदल नाही, तर बंगालच्या सांस्कृतिक आणि राजकीय चौकटीत झालेला मोठा बदल आहे. मात्र, हा विजय पचवणे आणि ममता बॅनर्जींसारख्या प्रबळ नेत्याला विरोधी पक्षात बसवून शांततेत सरकार चालवणे, हे भाजपपुढील सर्वात मोठे आव्हान असेल.
