अजय टप
खामगाव,(हिंदवार्ता न्यूज ब्युरो): प्रेमविवाह करून सुखाचा संसार थाटण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या एका विवाहितेला लग्नानंतर अवघ्या काही दिवसांतच हुंड्यासाठी नरकयातना भोगाव्या लागल्याची धक्कादायक घटना खामगाव शहरात उघडकीस आली आहे. पतीच्या इच्छेनुसार प्रेमविवाह झालेला असतानाही, वडिलांकडून १ लाख रुपये रोख आणि संसारासाठी लागणाऱ्या महागड्या वस्तू आणण्यासाठी विवाहितेचा छळ करण्यात आला. या प्रकरणी पीडित विवाहितेने दिलेल्या तक्रारीवरून आणि बुलढाणा येथील ‘भरोसा सेल’च्या आदेशानुसार, खामगाव येथील शिवाजीनगर पोलीस स्टेशनमध्ये पतीसह सासरच्या ५ जणांविरुद्ध हुंडाबळी प्रतिबंधक कायद्यासह विविध कलमांखाली गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. या घटनेमुळे खामगाव शहरात आणि परिसरात एकच खळबळ उडाली आहे.
फिर्यादी रजनी शुभम संगेले (रा. मेहतर कॉलनी, सतीफैल, खामगाव) यांचा विवाह रेखा प्लॉट, कमली बाबा मंदिराजवळ, खामगाव येथील रहिवासी असलेले आरोपी शुभम राजू संगेले यांच्याशी झाला होता. हा विवाह कोणत्याही दबावाशिवाय, दोन्ही पक्षांच्या संमतीने आणि मुख्य म्हणजे प्रेमविवाह म्हणून पार पडला होता. विवाहानंतर सुरुवातीचे काही दिवस व्यवस्थित गेल्यानंतर, आरोपी पती शुभम आणि त्याच्या कुटुंबीयांचे खरे रूप समोर आले. प्रेमविवाह झाला असला तरी, आरोपी पती शुभम राजू संगेले याची अशी अपेक्षा होती की, रजनीच्या वडिलांनी लग्नानंतर हुंडा म्हणून मोठी रक्कम द्यायला हवी होती. आरोपीने फिर्यादीच्या वडिलांकडे एक लाख रुपये रोख रक्कम हुंडा म्हणून देण्याची मागणी लावून धरली. एवढेच नव्हे तर, नवीन संसार सुरू करण्यासाठी आणि घरगुती वापरासाठी लागणाऱ्या सर्व मौल्यवान व उपयोगी वस्तू खरेदी करण्यासाठी माहेरून वेगळे पैसे आणण्याचा तगादा लावला.
फिर्यादी रजनी संगेले यांच्या वडिलांची आर्थिक परिस्थिती आरोपींच्या मागण्या पूर्ण करण्यासारखी नव्हती. त्यामुळे फिर्यादीच्या वडिलांकडून आरोपींच्या मागणीप्रमाणे आणि त्यांच्या मनासारखे पैसे तसेच महागड्या भेटवस्तू मिळू शकल्या नाहीत. याच गोष्टीचा राग मनात धरून पती शुभम संगेले, सासरे राजू बुद्धू संगेले, सासू राधा राजू संगेले, आणि दोन दीर अनुक्रमे करण राजू संगेले व शंकर राजू संगेले यांनी फिर्यादीला चांगली वागणूक देणे बंद केले. १४ फेब्रुवारी २०२२ ते दिनांक ६ मे २०२३ या प्रदीर्घ कालावधीत सर्व आरोपींनी संगनमत करून फिर्यादी रजनी हिला घरात कोंडून ठेवणे, उपाशी ठेवणे, आणि छोट्या-छोट्या कारणांवरून मारहाण करणे सुरू केले. तिला सतत टोमणे मारून मानसिकदृष्ट्या खचवून टाकण्याचा प्रयत्न सासरच्या मंडळींकडून करण्यात आला. फिर्यादीने विरोध केला असता, आरोपींनी तिला अत्यंत अश्लील आणि नीच पातळीवर जाऊन शिवीगाळ केली. तसेच जर माहेरून पैसे आणले नाहीस, तर तुला जिवंत सोडणार नाही, अशी थेट जीवे मारण्याची धमकीही दिली. सासरच्या या सततच्या जाचाला आणि छळाला कंटाळून अखेर पीडित विवाहितेने आपले माहेर गाठले आणि आपबिती आपल्या पालकांना सांगितली.
माहेरी परतल्यानंतर पीडित विवाहितेने आणि तिच्या कुटुंबीयांनी या कौटुंबिक छळाविरुद्ध कायदेशीर लढा देण्याचा निर्णय घेतला. महिलांवरील अत्याचार रोखण्यासाठी आणि कौटुंबिक वाद सामोपचाराने सोडवण्यासाठी कार्यरत असलेल्या भरोसा सेल कार्यालय( बुलढाणा) येथे विवाहितेने सासरच्या छळाविरुद्ध लेखी तक्रार दाखल केली.
भरोसा सेलच्या अधिकाऱ्यांनी दोन्ही बाजूंना बोलावून घेऊन समुपदेशनाचा प्रयत्न केला. मात्र, आरोपी पती आणि त्याचे कुटुंबीय आपल्या हुंड्याच्या मागणीवर आणि भूमिकेवर ठाम राहिले. सासरच्या लोकांमध्ये कोणताही सुधार होत नसल्याचे आणि विवाहितेचा छळ झाल्याचे स्पष्ट झाल्यानंतर, भरोसा सेल (बुलढाणा) यांनी या प्रकरणी कायदेशीर गुन्हा दाखल करण्याचा अहवाल आणि आदेश खामगावच्या शिवाजीनगर पोलीस ठाण्याला पाठवला. भरोसा सेलकडून प्राप्त झालेल्या लेखी रिपोर्ट आणि आदेशानुसार, २२ मे २०२६ रोजी शिवाजीनगर पोलिसांनी उपरोक्त आरोपींविरुद्ध भारतीय दंड संहिता ४९८ (अ), ३२३, ५०४, ५०६ अन्वये गुन्हा दाखल केला आहे. पुढील तपास पोलीस अंमलदार विजय उभे हे करत आहेत.
प्रेमविवाह आणि हुंड्याची अनिष्ट प्रथा
या घटनेने समाजात एका नवीन आणि गंभीर विषयावर चर्चा घडवून आणली आहे. सामान्यतः असे मानले जाते की, हुंड्याची समस्या केवळ अरेंज मॅरेजमध्येच उद्भवते. परंतु, या घटनेने हे सिद्ध केले आहे की, विकृत मानसिकतेच्या लोकांना प्रेमविवाहानंतरही पैशांची आणि हुंड्याची हाव सुटत नाही. लग्नापूर्वी मोठेमोठे दावे करणाऱ्या तरुणांची लग्नानंतर हुंड्यासाठी बदलणारी भूमिका ही अत्यंत चिंताजनक आहे. सुशिक्षित समाजातही अशा घटना घडणे हे सामाजिक अधोगतीचे लक्षण आहे. कायद्याने हुंडा घेणे आणि देणे हा दोन्ही गंभीर गुन्हा असला तरी, अद्यापही छुप्या मार्गाने किंवा लग्नानंतर कौटुंबिक छळाच्या माध्यमातून हुंडा वसूल करण्याचे प्रकार थांबलेले नाहीत.
