मुंबई/पुणे,(हिंदवार्ता न्यूज ब्युरो): उन्हाळा आता आपल्या तीव्र रूपाचे दर्शन घडवू लागला आहे. गेल्या काही दिवसांपासून वातावरणात होत असलेल्या बदलांनंतर आता भारतीय हवामान खात्याने महाराष्ट्रातील जनतेसाठी धोक्याचा इशारा दिला आहे. पुढील ४८ तासांत राज्याच्या विविध भागांत, विशेषतः मुंबई, ठाणे आणि विदर्भात ‘उष्णतेची लाट’ येण्याची दाट शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. अनेक जिल्ह्यांमध्ये तापमानाचा पारा ४१ अंश सेल्सिअसच्या पार जाण्याचा अंदाज असल्याने प्रशासनाने नागरिकांना विशेष खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे.
हवामान विभागाने दिलेल्या ताज्या अपडेटनुसार, अरबी समुद्रावरून येणाऱ्या बाष्पयुक्त वाऱ्यांचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे आणि जमिनीवरील कोरड्या वाऱ्यांचा जोर वाढल्यामुळे तापमानात अचानक वाढ होत आहे.
मुंबई आणि कोकण किनारपट्टी: मुंबई आणि ठाणे परिसरात आर्द्रतेचे प्रमाण अधिक असल्याने उष्णता अधिक जाणवेल. येथे तापमान ३७°C ते ३९°C दरम्यान राहण्याची शक्यता असली तरी, त्याचा ‘फील’ ४२°C च्या आसपास असेल.
विदर्भ आणि मध्य महाराष्ट्र: विदर्भातील चंद्रपूर, नागपूर, आणि अकोला या जिल्ह्यांमध्ये पारा ४१°C ते ४३°C पर्यंत जाण्याची शक्यता आहे.
‘यलो अलर्ट’ म्हणजे काय?
हवामान खाते जेव्हा ‘यलो अलर्ट’ जारी करते, तेव्हा त्याचा अर्थ असा होतो की नागरिकांनी परिस्थितीवर लक्ष ठेवावे आणि अपडेट राहावे. ही उष्णता आरोग्यासाठी घातक ठरू शकते, विशेषतः लहान मुले, वृद्ध आणि आधीच आजारी असलेल्या व्यक्तींसाठी हा काळ आव्हानात्मक असू शकतो.
उष्णतेच्या लाटेचा मानवी शरीरावर होणारा परिणाम
जेव्हा वातावरणातील तापमान शरीराच्या सामान्य तापमानापेक्षा जास्त होते, तेव्हा शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होऊ लागते. यामुळे खालील समस्या उद्भवू शकतात.
उष्माघात: डोकेदुखी, चक्कर येणे आणि शुद्ध हरपणे. डिहायड्रेशन: शरीरातील पाण्याची पातळी वेगाने कमी होणे. त्वचेचे विकार: अतिनील किरणांमुळे त्वचेवर जळजळ होणे किंवा रॅशेस येणे.
दुपारच्या वेळी घराबाहेर पडणे टाळा: प्रशासनाचे आवाहन
महानगरपालिका आणि जिल्हा प्रशासनाने नागरिकांसाठी मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. विशेषतः सकाळी ११ ते संध्याकाळी ४ या वेळेत थेट उन्हात जाणे टाळावे. जर कामासाठी बाहेर जाणे अनिवार्य असेल, तर खालील खबरदारी घेणे गरजेचे आहे. पाण्याचे भरपूर सेवन: तहान लागलेली नसली तरीही थोड्या थोड्या वेळाने पाणी प्या. पेय पदार्थ: लिंबू पाणी, ताक, लस्सी, ओआरएस किंवा नारळ पाण्याचा आहारात समावेश करा. पोशाख: बाहेर जाताना हलक्या रंगाचे, सैल आणि सुती कपडे वापरा. संरक्षण: डोक्यावर टोपी, रुमाल किंवा छत्रीचा वापर करा. डोळ्यांच्या संरक्षणासाठी सनग्लासेस वापरा. पाळीव प्राणी: आपल्या पाळीव प्राण्यांना सावलीत ठेवा आणि त्यांना पुरेसे पाणी मिळेल याची खात्री करा.
काय टाळावे?
कॅफिनयुक्त पेये: चहा, कॉफी किंवा जास्त साखर असलेली पेये टाळा, कारण यामुळे शरीरातील पाणी कमी होते. उन्हात कष्टाची कामे: भरदुपारी शेतातील किंवा बांधकामाची जड कामे करणे टाळा. बंद गाड्या: उभ्या असलेल्या बंद गाडीत लहान मुलांना किंवा पाळीव प्राण्यांना सोडू नका.
शेती आणि पशुपालनावर परिणाम
वाढत्या तापमानाचा फटका केवळ मानवालाच नाही, तर शेतीलाही बसणार आहे. बागायती पिकांना नियमित पाणी देण्याची गरज आहे. तसेच, दुभत्या जनावरांना उष्णतेपासून वाचवण्यासाठी गोठ्यांमध्ये थंडावा राहील याची काळजी घेण्याचे आवाहन कृषी विभागामार्फत करण्यात आले आहे.
पुढील अंदाज काय?
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, ही उष्णतेची लाट पुढील ३ ते ४ दिवस कायम राहू शकते. त्यानंतर बंगालच्या उपसागरात निर्माण होणाऱ्या कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे वातावरणात पुन्हा बदल होऊन काही ठिकाणी ढगाळ वातावरण किंवा हलक्या पावसाची शक्यता नाकारता येत नाही. मात्र, तोपर्यंत उन्हाचा चटका सहन करावाच लागणार आहे.
सतर्क राहा, सुरक्षित राहा!
निसर्गाच्या या बदलत्या रूपाला सामोरे जाताना ‘दक्षता’ हाच एकमेव उपाय आहे. सोशल मीडियावर येणाऱ्या अफवांवर विश्वास न ठेवता हवामान खात्याच्या अधिकृत वेबसाईट किंवा बातम्यांचे अनुसरण करा. तुमच्या भागातील तापमानाची स्थिती जाणून घेण्यासाठी आमच्या पोर्टलशी जोडलेले राहा. तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली? कमेंटमध्ये नक्की सांगा आणि आपल्या मित्र-परिवाराला सावध करण्यासाठी ही बातमी शेअर करा!
