मुंबई,(हिंदवार्ता राजकीय विश्लेषण डेस्क): महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या आरोप-प्रत्यारोपांच्या फैरी झाडल्या जात असतानाच आज अंमलबजावणी संचालनालयाने (ED) राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दिग्गज नेत्या प्रतिभा चाकणकर यांच्यावर कारवाईचा बडगा उगारल्याने राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. दक्षिण मुंबईतील ‘बॅलार्ड इस्टेट’ येथील ईडी कार्यालयात आज सकाळी ११ वाजल्यापासून सुरू झालेली ही चौकशी रात्री ७ वाजेपर्यंत, म्हणजेच तब्बल ८ तास चालली. या कारवाईमुळे राज्यातील राजकीय वातावरण प्रचंड तापले असून, सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये आता जुंपली आहे.
१३४ बनावट खात्यांचे कनेक्शन
ईडीच्या सूत्रांकडून मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, हे प्रकरण एका मोठ्या आर्थिक गैरव्यवहाराशी (Money Laundering) संबंधित आहे. गेल्या काही महिन्यांपासून ईडी काही संशयास्पद बँक व्यवहारांचा तपास करत होती. तपासादरम्यान अधिकाऱ्यांना अशी १३४ बनावट बँक खाती सापडली आहेत, ज्यांचा वापर कोट्यवधी रुपयांची अफरातफर करण्यासाठी करण्यात आल्याचा संशय आहे. या खात्यांमधून झालेल्या व्यवहारांचे धागेदोरे थेट प्रतिभा चाकणकर यांच्याशी संबंधित संस्था किंवा त्यांच्या निकटवर्तीयांशी जोडले गेल्याचा दावा तपास यंत्रणांनी केला आहे. या १३४ खात्यांमधून साधारणपणे ४५० कोटींपेक्षा जास्त रक्कम वळवण्यात आल्याचा प्राथमिक अंदाज वर्तवण्यात येत आहे. ही खाती कोणाच्या नावे आहेत? यातील पैसा कोठून आला आणि तो पुढे कुठे गेला? या प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यासाठी आजची ही प्रदीर्घ चौकशी करण्यात आली.
८ तासांच्या चौकशीत नक्की काय घडले?
सकाळी १०:४५ च्या सुमारास प्रतिभा चाकणकर आपल्या वकिलांसह ईडी कार्यालयात हजर झाल्या. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ईडीच्या तीन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या पथकाने त्यांची चौकशी केली. पहिला टप्पा (सकाळी ११ ते २) त्यांच्या कौटुंबिक मालमत्ता आणि त्यांच्याशी संबंधित असलेल्या शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांच्या बँक स्टेटमेंटवर प्रश्न विचारण्यात आले. दुसरा टप्पा (दुपारी ३ ते ६) तपासाचा रोख त्या १३४ बनावट खात्यांकडे वळवण्यात आला. या खात्यांमधील व्यवहारांवर चाकणकर यांनी सही केली आहे का? किंवा त्यांच्या सांगण्यावरून हे व्यवहार झाले आहेत का? यावर प्रश्नांची सरबत्ती करण्यात आली. तिसरा टप्पा (संध्याकाळी ६ ते ७:३०) काही डिजिटल पुरावे आणि जप्त करण्यात आलेल्या कागदपत्रांसमोर बसवून त्यांची उलटतपासणी करण्यात आली. चौकशीनंतर बाहेर पडताना चाकणकर यांच्या चेहऱ्यावर थकवा स्पष्ट जाणवत होता, मात्र त्यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना आपण तपासाला पूर्ण सहकार्य करत असल्याचे सांगितले.
राजकीय पडसाद: ‘सूडबुद्धी की पारदर्शकता?’
प्रतिभा चाकणकर यांची चौकशी सुरू होताच राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांना धार चढली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष आणि वरिष्ठ नेत्यांनी या कारवाईचा तीव्र निषेध केला आहे. जेव्हा जेव्हा सरकारला घेरण्याचा प्रयत्न होतो, तेव्हा यंत्रणांचा वापर करून विरोधी नेत्यांचे तोंड दाबले जाते. प्रतिभा चाकणकर या जनमानसातल्या नेत्या आहेत, त्यांना बदनाम करण्याचे हे षडयंत्र आहे, अशी प्रतिक्रिया पक्षाकडून देण्यात आली. दुसरीकडे, भाजपने या चौकशीचे समर्थन केले आहे. भ्रष्टाचार झाला नसेल तर घाबरण्याचे कारण काय? १३४ बनावट खाती ही काही छोटी गोष्ट नाही. सामान्य जनतेचा पैसा कुठे गेला, याचा हिशोब तर द्यावाच लागेल. तपास यंत्रणा त्यांचे काम स्वायत्तपणे करत आहेत, असे भाजप प्रवक्त्यांनी म्हटले आहे.
‘प्रतिभा चाकणकर’ – एक महत्त्वाचे राजकीय व्यक्तिमत्व
प्रतिभा चाकणकर या केवळ एक नेत्या नसून राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील एक आक्रमक चेहरा मानल्या जातात. महिलांच्या प्रश्नांवर आणि स्थानिक प्रशासकीय भ्रष्टाचारावर त्या नेहमीच आवाज उठवत आल्या आहेत. अशा मातब्बर नेत्यावर ईडीने हात टाकल्यामुळे आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर पक्षाला मोठे नुकसान सोसावे लागण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
मंत्रिमंडळाचा मोठा निर्णय:गुन्हेगारांवर वचक
एकीकडे ईडीचा तपास सुरू असतानाच, दुसरीकडे राज्य मंत्रिमंडळाने आज एक ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. पुणे-भोर आणि नसरापूर भागात झालेल्या एका दुर्दैवी अत्याचार प्रकरणानंतर जनमानसात तीव्र संताप होता. यावर उपाय म्हणून मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यापुढे महिलांवरील अत्याचाराच्या गंभीर गुन्ह्यातील आरोपींना कोणत्याही परिस्थितीत तात्पुरता जामीन दिला जाणार नाही. गुन्हेगारांमध्ये कायद्याचा धाक निर्माण होणे गरजेचे आहे, अशी घोषणा आज मंत्रिमंडळ बैठकीत केली. हा निर्णय प्रतिभा चाकणकर यांच्या प्रकरणाच्या समांतर घडत असला, तरी राज्याच्या कायदा आणि सुव्यवस्थेच्या दृष्टीने याला मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
तपासाची पुढील दिशा काय?
ईडीने अद्याप प्रतिभा चाकणकर यांना क्लीन चिट दिलेली नाही. मिळालेल्या माहितीनुसार, त्यांना पुन्हा एकदा चौकशीसाठी बोलावले जाऊ शकते. जप्त केलेले लॅपटॉप, मोबाईल फोन्स आणि १३४ खात्यांचे केवायसी दस्तऐवज फॉरेन्सिक लॅबमध्ये पाठवण्यात आले आहेत. जर या पुराव्यांमध्ये काही ठोस सापडले, तर या प्रकरणाला ‘अटकेचे’ स्वरूप येण्याची दाट शक्यता नाकारता येत नाही.
